Zihin ve Neşe Yazılar

Merhaba! Lise 9’da hangi dersler var üzerine hazırlanmış bu yazı, Psikolojiblogu okuyucuları için özel olarak düzenlendi. Bilişim Dersinde Ne Olur? Felsefi Bir Keşif Hayal edin: Sınıfta oturuyorsunuz ve bilgisayar ekranınızda bir kod satırı yanıp sönüyor. Parmaklarınız klavyeye dokunuyor, ancak zihninizde tek bir soru yankılanıyor: “Bu dijital dünya bana neyi öğretmek istiyor?” Bu soru, yalnızca bir öğrencinin merakı değil; epistemolojiden ontolojiye, etik meselelerden bilgi kuramına kadar uzanan felsefi bir laboratuvarın kapılarını aralıyor. Bilişim dersinde ne olur? Sadece algoritmalar mı öğrenilir, yoksa insan ve teknoloji arasındaki karmaşık ilişkiyi anlamaya dair daha derin sorular mı doğar? 1. Bilişim ve Etik: Dijital Sorumluluklar Bilişim…

Kimlik duygusu nedir? Küresel ve yerel bakışla insanın kendini arama hikâyesi Sevgili okurlar, Psikolojiblogu ekibi olarak bugün “Kimlik duygusu nedir” konusunu sizlerle paylaşmaktan heyecan duyuyoruz. Bursa’da yaşarken insanın zihni garip bir şekilde ikiye bölünüyor. Bir tarafın Osmangazi’de sabah trafiğine yetişmeye çalışıyor, diğer tarafın ise akşam eve dönünce “ben kimim, ne yapıyorum, neden bu e-postayı 17:48’de gönderdim?” diye sorguluyor. İşte tam da bu noktada kimlik duygusu nedir? sorusu, akademik bir tanım olmaktan çıkıp günlük hayatın içine sızan bir meseleye dönüşüyor. Çoğu zaman bu kavramı büyük büyük cümlelerle düşünmeye alışıyoruz ama aslında kimlik duygusu, sabah aynaya bakıp “ben buyum” diyebilme haliyle başlıyor.…

Ekvator Hangi Topraktadır? Belirsiz Bir Sorunun Zihinde Açtığı Psikolojik Katmanlar İnsan zihninin nasıl çalıştığını merak ederken en çok dikkatimi çeken şey, soruların kendisinden çok onların nasıl yorumlandığı oluyor. “Ekvator hangi topraktadır?” gibi ilk bakışta coğrafi bir soru, aslında zihnin anlam üretme biçimi hakkında oldukça zengin ipuçları taşıyor. Çünkü burada mesele yalnızca Dünya üzerindeki bir çizginin konumu değil; aynı zamanda insanın bilgiye yaklaşırken kurduğu bilişsel çerçeve, duygusal tepkileri ve sosyal öğrenme süreçleri. Bu tür bir soru, zihnin otomatik olarak “somut bir yer” arayışına girmesine neden olur. Oysa Ekvator, belirli bir toprak parçasına ait değildir; birçok ülkeyi kesen soyut bir referans çizgisidir.…

AM PM Nedir? Zamanın Siyaseti, İktidarın Görünmez Düzeni ve Toplumsal Kurgu Zamanı nasıl ölçtüğümüz, sadece teknik bir tercih değil; toplumsal düzenin nasıl kurulduğuna dair derin bir siyasal anlatıdır. Saatin ikiye bölünmesi—AM ve PM—ilk bakışta basit bir zaman gösterim sistemi gibi görünür. Ancak bu sistem, kurumların nasıl çalıştığına, yurttaşın gündelik yaşamının nasıl organize edildiğine ve hatta iktidarın gündelik hayatı nasıl “normalleştirdiğine” dair güçlü bir çerçeve sunar. AM and PM ifadesi, Latince kökenli iki zaman dilimini temsil eder: AM (Ante Meridiem): “öğleden önce” PM (Post Meridiem): “öğleden sonra” Fakat mesele yalnızca dilsel bir köken değildir. Bu ayrım, zamanın nasıl politikleştirildiğine dair bir…

Kadınların Kapalı Olması Zorunlu Mu? Bazen bir soruya cevap vermek, o kadar basit olmuyor. Hani soruya hemen cevap verip geçmek var ya, bazen bu kadar basit olamayabiliyor. Kadınların kapalı olması zorunlu mu? Evet, bu soru bana yıllarca büyük bir karmaşa olarak dönüp durdu. Bir Kayseri akşamında, çayımı içip pencereye karşı otururken, tam da bu soruyu düşündüğümde bir olay yaşadım; düşüncelerim o kadar netleşti ki, belki de hayatımda ilk kez bir soruya anlamlı bir şekilde cevap verebildim. Bir Akşam, Bir Düşünce ve Bir Kadın Bunu yazarken hala tüylerim diken diken oluyor. O anı hatırlıyorum. O kadar uzun zaman geçmiş gibi gelse…

Instagram’da Banım Ne Demek? – O Anın Hikâyesi Kayseri’nin hafif rüzgârlı bir akşamında, odamda günlüğümü açtım ve içimi dökmeye başladım. Telefonuma bakarken bir anda ekran karardı gibi oldu; bir bildirimle karşılaştım: “Hesabınız geçici olarak kısıtlandı.” Kalbim aniden hızlandı. Instagram’da banım ne demek, o an gerçek anlamıyla öğrenmek zorunda kaldım. İlk Tepkiler ve Şaşkınlık O gün bir şeyler paylaşmak istiyordum, özellikle uzun zamandır üzerinde çalıştığım kısa video serisini. Heyecanla paylaş tuşuna bastım ama bir şeyler yolunda gitmemişti. Ban mesajını gördüğümde bir yandan kendimi suçlu hissettim, bir yandan da anlam veremiyordum. Kayseri’deki hayatım aslında çok sakin geçiyor. Ama sosyal medya benim küçük…

Hakiki Deri Koku Yapar mı? Bir Çantanın Bana Hatırlattıkları Kayseri’de soğuk bir kış sabahıydı. Penceremin kenarında duran eski defterime birkaç cümle yazarken, masanın üzerinde duran kahverengi deri çantaya uzun uzun baktığımı hatırlıyorum. O çanta benim için sadece bir eşya değildi. İçinde yıllar boyunca taşıdığım notlar, yarım kalmış hayallerim, eski fotoğraflarım ve bana ait küçük sırlar vardı. O günlerde yeni bir çanta alma düşüncem vardı. Artık işe giderken daha düzenli, daha kaliteli görünen bir şey kullanmak istiyordum. Uzun araştırmaların ardından hakiki deri bir çanta almaya karar verdim. Çünkü çocukluğumdan beri derinin kendine özgü havasını sevmişimdir. Babamın eski deri ceketinden yayılan o…

Uzaklaştırma kararında telefonla arama yapılır mı? Günlük hayatın içinden gerçek bir hukuk meselesi Ankara’da yaşarken insanın gündemi çoğu zaman metroda kaç dakika beklediği, iş çıkışı trafiğin nerede kilitlendiği ya da markette yumurta fiyatlarının neden bir anda arttığı oluyor. Ama bazen hayat, ekonomi hesaplarını bile geride bırakacak kadar sert bir şekilde önüne başka bir konu koyuyor: hukuki koruma kararları. “Uzaklaştırma kararında telefonla arama yapılır mı?” sorusu da genelde insanlar bu sürecin içine doğrudan girmeden önce pek düşünülmeyen ama içine girildiğinde hayatın merkezine oturan bir konu. Benim bu konuyla ilk gerçek temasım, üniversiteden bir arkadaşımın staj yaptığı kurumda yaşadığı bir olay sayesinde…

Psikolojiblogu okuyucularına özel bu yazımızda “Vitamin koenzim mi” hakkında pratik bilgiler sunuyoruz. Vitamin koenzim mi? Bu soruyu ilk kez ne zaman duydum Ankara’da büyürken biyoloji derslerini hep ayrı bir yere koyardım. Ekonomi okumuş biri olarak bugün finansal modeller, veri setleri ve regresyon analizleriyle uğraşıyorum ama garip bir şekilde en net hatırladığım şeylerden biri lise sıralarında “enzimler ve vitaminler” konusu. O zamanlar ders kitabında geçen bir cümle vardı: “Bazı vitaminler koenzim olarak görev yapar.” Bunu ilk okuduğumda kafamda tuhaf bir soru oluşmuştu: Vitamin koenzim mi? Yoksa sadece koenzime dönüşen bir şey mi? O gün bunu tam anlamasam da, yıllar sonra ofiste…

Kuru üzüme ne denir? Günlük hayatta çoğu zaman üzerine fazla düşünmeden tükettiğimiz şeylerin aslında ne kadar köklü bir geçmişi ve kültürel karşılığı olduğunu fark etmiyoruz. Ben Ankara’da yaşayan, 28 yaşında, gününün büyük kısmını teknolojiyle iç içe geçiren biriyim. Bazen sabah işe giderken cebime attığım küçük bir avuç kuru üzüm, sadece bir atıştırmalık değil; zihnimde geçmişle gelecek arasında garip bir köprü kuruyor. “Kuru üzüme ne denir?” sorusu ilk bakışta basit bir dil sorusu gibi görünüyor. Ama işin içine biraz derinlik kattığınızda, hem dilin evrimi hem de beslenme kültürünün dönüşümü ortaya çıkıyor. En temel haliyle kuru üzüm, taze üzümün doğal ya da…