Zihin ve Neşe Yazılar

Osmanlı Devleti’nde 1913’te Behri Hakkı Hangi Okulu Kurmuştur? Kültürlerin Çeşitliliği ve Kimlik İnşası Üzerine Bir Antropolojik İnceleme Bir toplumun kültürel yapısını anlamak, yalnızca gelenekler ve ritüellerin peşinden gitmekten ibaret değildir. Kültür, aynı zamanda bir kimlik inşa etme sürecidir; dilin, sembollerin, değerlerin, ekonomik sistemlerin ve sosyal yapılarının bir araya gelip insanları şekillendirdiği bir evrendir. Bu yazıda, Osmanlı Devleti’nde 1913 yılında Behri Hakkı tarafından kurulan okulun etrafında dönen hikâyeyi antropolojik bir bakış açısıyla inceleyeceğiz. Bu okul, yalnızca eğitim veren bir kurum olmaktan öte, toplumsal kimliklerin, kültürel ritüellerin ve eğitim sistemlerinin nasıl şekillendiği konusunda önemli ipuçları sunmaktadır. Osmanlı’da 1913 yılı, sadece siyasi anlamda…

Kasırgaların Adı Neden Kadın İsmi?—Ekonomi Perspektifinden Bir Sorgulama Kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen biri olarak, basit görünen bir sorunun ardında beklenmedik ekonomik dinamikler yattığını fark ettim: Kasırgaların adı neden kadın ismi? Bu soru, bir tarafta meteorolojik sınıflandırmaların tarihine uzanırken, diğer tarafta bireylerin karar mekanizmalarından kamu politikalarına, piyasa dinamiklerinden toplumsal refaha kadar uzanan geniş bir ekonomik tartışma alanı yaratır. Ekonomi, yalnızca para ve piyasa ile ilgili değil; aynı zamanda bilgi, algı ve kaynak tahsisiyle ilgilidir. Bu yazıda kasırga isimlendirmesini mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonominin merceğinden ele alacağız; fırsat maliyeti, dengesizlikler, piyasa tepkileri ve kamu politikalarının bu süreçteki rollerini sorgulayacağız.…

Bir dikdörtgen prizmanın sekiz köşesi vardır. Bu matematiksel bir gerçek; üç boyutlu bir şeklin en temel özelliklerinden biri. Ancak bir dikdörtgen prizması sadece geometriyle sınırlı değildir. Bu sayılar ve köşeler, bize toplumsal düzenin ve insan ilişkilerinin ne kadar katmanlı ve çok yönlü olduğunu hatırlatır. Her bir köşe, toplumda farklı güç ilişkilerinin ve toplumsal yapının farklı bir yönünü simgeliyor olabilir. Bir yandan iktidar, diğer yandan kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık arasındaki etkileşimler, bu “geometrik” yapıyı daha derinlemesine incelememize olanak tanır. Bu yazıda, dikdörtgen prizmanın köşelerinin ardında, iktidar yapılarının nasıl işlediğini, demokrasinin nasıl şekillendiğini ve yurttaşlık ile katılımın nasıl anlam kazandığını keşfetmeye çalışacağız.…

4 Kan Grubu Hangisi? Antropolojik Bir Perspektiften Kültürlerin Derinliklerine Yolculuk Dünyanın dört bir yanındaki kültürler, insanların hayatta kalma biçimlerinden kimliklerine, inançlarından ritüellerine kadar pek çok yönüyle birbirinden ayrılır. Her kültür, farklı bir dünya görüşüne, farklı bir anlam yapısına sahiptir. Ancak, insanlık tarihinin derinliklerine indiğimizde, bazı temel sorular ve temalar ortaklaşa bulunur: Akrabalık yapıları, kimlik oluşumu, toplumsal ritüeller, semboller ve elbette insanlar arasındaki biyolojik farklar. İşte bu biyolojik farklardan biri, kan gruplarıdır. Kan gruplarının kültürel bağlamda nasıl anlam kazandığına bakmak, sadece biyolojik bir farkı incelemekten çok daha fazlasını anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazıda, 4 kan grubunun kültürel anlamları ve toplumlar üzerindeki…

Metanin Sahibi Kimdir? Bir Şirketin Arka Planına Yolculuk Hepimiz bir şekilde metanın sahibi kimdir? diye sorgulamışızdır, değil mi? Hani o, koca bir işin arkasındaki gizemli el… Benim gibi normalde işin ucunu biraz fazla kaçıran biri için, bu sorunun cevabını bulmak neredeyse bir takıntı haline gelebilir. Özellikle bir arkadaşımın, “Ya, birileri bu şirketin sahibi olabilir ama kim? Yani, birinin bu kadar kontrolü nasıl elinde tutabiliyor?” demesiyle kafamda çakan ampul, bana hayatın en büyük bilmecesini çözüyormuşum gibi hissettirdi. Ama tabii ki işler hiç de sanıldığı gibi basit değil. Kimdir Bu Metanın Sahibi? Şimdi, diyelim ki bir şirketin sahibini bulmak istiyorsunuz. “Metanin sahibi…

Muson İklimi ve Toplumsal Etkileri: Bir Sosyolojik Bakış Muson iklimi, dünya üzerindeki birçok toplumu derinden etkileyen bir doğa olayıdır. Bu iklim türü, belirli bir bölgedeki insanların yaşamını, üretim alışkanlıklarını, kültürel pratiklerini, toplumsal normları ve hatta toplumsal eşitsizlikleri şekillendiren bir dinamik haline gelebilir. Fakat bu etkileşimlerin nasıl gerçekleştiği, sadece doğanın sunduğu bir olgu olmanın ötesinde, toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki güç ilişkileriyle de ilgilidir. Peki, muson iklimi nedir? Ve bu iklimin toplumsal yapılarla etkileşimini nasıl anlamalıyız? Muson iklimi, tropikal bölgelerde görülen bir iklim türüdür ve yılda iki ana rüzgar mevsimi ile tanımlanır: muson rüzgarları. Yaz musonu, denizden kara doğru nemli hava…

Kodlama Nedir ve Bilgisayar Eğitimindeki Rolü: Pedagojik Bir Bakış Bugün dünyanın her köşesindeki insanlar, bilgisayarlar ve dijital teknolojilerle iç içe yaşamaktadır. Bu dijital devrim, yalnızca teknolojiyi kullanmayı değil, aynı zamanda onu anlamayı da gerektiriyor. Bilgisayarlar, sıradan bir araç olmanın çok ötesine geçerek hayatımızın her alanında yer buluyor. Peki, bu araçları daha iyi anlamanın yolu nedir? İşte bu soruya yanıt olarak karşımıza çıkan kavramlardan biri “kodlama”dır. Kodlama, dijital dünyanın temel yapı taşlarını oluşturan bir süreçtir. Bilgisayarların bizimle konuşabilmesi için yazılım dilinde yazılan komutlardır. Ancak kodlama yalnızca bir teknik bilgi alanı değildir; aynı zamanda bir düşünme biçimi, problem çözme aracı ve yaratıcı…

Kendi İçimizdeki Zaman, Adalet ve Psikoloji: “Hangi Davalar Zaman Aşımına Uğramaz?” Üzerine Bir İçsel Yolculuk Yaşadığımız dünyada zaman, hem fiziksel bir olgu hem de zihinsel bir deneyimdir. Birey olarak zamanın geçişini algılarken, beynimizin bilişsel süreçlerini ve duygularımızı aynı anda işleriz: beklemek, unutmak, hatırlamak, affetmek ya da adalet aramak gibi. Bir dava veya suç zamanla ilgisizleşirken, bazı travmalar zihnimizde hiç eskimez. Bu yazı, hukukun “zamanaşımı” kavramını, onun sınırda duran davalarını bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji merceğinden incelerken size hem yasal hem de içsel bir yolculuk sunacak. Okur olmayı, kendi içsel deneyimlerinizi sorgulayan bir süreç olarak düşünün. Zaman Aşımı Nedir? Kısa Bir…

Doküman Çoğul Mu? Psikolojik Bir Mercek Bir gün kahvemi yudumlarken kafamda merak uyandı: “Doküman” kelimesi çoğul mu algılanıyor yoksa tekil mi? Basit bir dilbilgisi sorusunun, bilişsel süreçlerden duygusal zekâye, bireysel algıdan sosyal etkileşime nasıl uzandığını düşündüm. Bu yazıda, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri keşfederek “doküman çoğul mu?” sorusunu psikolojik çerçevede inceleyeceğiz. Bilişsel Psikoloji: Dil ve Zihin Bilişsel psikoloji, zihnin nasıl çalıştığını anlamaya çalışır. Dil, bilişsel süreçlerin merkezindedir: kavramlaştırma, sınıflandırma, bellek ve dikkat. Anlam Oluşumu ve Kavram Haritaları Dilsel işaretler, zihnimizde kavram haritaları oluşturur. “Doküman” kelimesi, birçok kişi için tek bir belgeyi çağrıştırır. Ancak günlük iletişimde “dokümanlar” yerine bazen…

Avukat Tutmak Kaç? Psikolojik Bir Bakış Hayat, bizleri sürekli olarak kararlar almaya zorlayan bir dizi durumu içinde barındırır. Kimse, yaşadıkları olayların sonucunu tam olarak öngöremez; bu belirsizlik, çoğu zaman kaygıyı ve kararsızlığı beraberinde getirir. Özellikle önemli bir hukuki süreçte, bir kararın arkasında ne kadar psikolojik bir yük olduğunu düşündünüz mü? Avukat tutmak, kimi zaman sadece bir hukuki gereklilik değil, aynı zamanda bir güven arayışı, bir korunma ihtiyacı ve duygusal bir rahatlama olarak algılanabilir. Peki, bir avukata başvurmak için bu kadar yüksek bir psikolojik yük ve değer mi gerekir? Bu yazıda, “Avukat tutmak kaç?” sorusunu, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektiflerinden…